บ้านเรือนอุษาคเนย์ สะท้อนพหุลักษณ์อันกลมกลืนและงดงามของสังคมพหุชาติพันธุ์ในเอกเชียตะวันออกเฉียงใต้ ผู้มาจากแหล่งเดียวกันและมีวิวัฒนาการร่วมกันมานาน พวกเขาเป็นชาวนาโดยสายเลือดถือระบบเครือญาติ มีความเชื่อเรื่องผี และเคารพสิ่งศักดิ์สิทธิ์ในธรรมชาติ คนอุษาคเนย์ได้สร้างสมศิลปะสถาปัตยกรรมในวิถีเฉพาะคนสืบกันมาหลายชั่วอายุคน จากรูปแบบพื้นฐานที่เรียบง่ายสู่แบบแผนประเพณีที่ซับซ้อน จนเกิดเป็นสภาพแวดล้มที่สิ่อสารวิถีชีวิตความคิด ความเชื่อของสังคม อันเปี่ยมไปด้วยอารมณ์ รูปลักษณ์ สัมผัส และกลิ่นอายของความรู้สึกพื้นถิ่น พื้นบ้าน ไม่เหมือนที่อื่นในโลก